Monday, July 20, 2009

พูดเพราะอยากฟัง เขียนเพราะอยากอ่าน สอนเพราะอยากเรียน

ณ ชุมชน [หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะ] ก้าวหน้า แห่งประเทศสารขัณฑ์ชุมชนหนึ่ง ได้กำหนดตัวชี้วัด หรือ KPI (Key Performance Index) ตัวหนึ่ง เพื่อวัดความสำเร็จในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Knowledge Sharing) ซึ่งเป็นหนึ่งในกระบวนการบริหารจัดการความรู้ หรือ Knowledge Management หรือ KM ที่ทุกชุมชนกำลังนิยมทำกัน

ภาพภูเขาน้ำแข็ง เปรียบเทียบระหว่างความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge) กับความรู้ที่ฝังอยู่ในคน (Tacit Knowledge) ได้ถูกนำมาแสดงต่อสมาชิกในชุมชนมากกว่าหนึ่งรอบ เพื่อกระตุ้นและผลักดันให้สมาชิกซึ่งมีความรู้ที่ซ่อนเร้นอยู่ในตัว (เชื่อมั่นว่าทุกคนมี) ถ่ายทอดมันออกมา ไม่ว่าจะด้วยการสนทนาบอกเล่า การเขียนบันทึก ไปจนถึงการจัดฝึกอบรม

...

นายเสหนาก (เส-หะ-หนาก) เป็นผู้หนึ่ง ซึ่งเคยเชื่อมั่นอย่างสูงว่า การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การทำ KM อย่างจริงๆ จังๆ จะช่วยให้ชุมชนไปโลด อย่าว่าแต่อยู่รอดเลย เสหนากพยายามทำทุกทาง ไม่ว่าจะเขียน พูด(พร่ำ) แม้กระทั่งสอนกันแบบตัวต่อตัว เขาทำมาทั้งหมดแล้ว

วันแล้ววันเล่า เวลาผ่านไปกว่า 3-4 ปี เสหนากก็เริ่มท้อ เพราะรู้สึกว่าไม่เพียงแค่อยู่กับที่ มันดูจะถดถอยซะด้วยซ้ำ ความเชื่อมั่นในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของชุมชน ลดลงหนัก ชนิดที่รู้สึกได้ ส่วนสาเหตุที่แท้จริงนั้นจะเป็นเพราะอะไร ยังมิอาจสรุปได้

แต่กระนั้น แม้กระทั่งทุกวันนี้ ผู้นำชุมชนยังคงเชื่อมั่นและพยายามกระตุ้นและผลักดัน ให้สมาชิกถ่ายทอด Tacit Knowledge ในตัวเองออกมาให้มากที่สุด ช่างน่านับถือและชื่นชมคณะผู้นำชุมชน [หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะ] ก้าวหน้าแห่งนี้จริงๆ

...

แต่สำหรับเสหนากแล้ว เขาได้แต่บอกตัวเองเท่านั้นเพียงว่า
คนจะอยากพูดเพราะว่ามีคนอยากฟัง คนจะอยากเขียนเพราะว่ามีคนอยากอ่าน และคนจะอยากสอนเพราะว่ามีคนอยากเรียน เฉกเช่นว่า เมื่อไม่มีปุจฉา ไฉนจะมีวิสัชนา



ภาพประกอบ: Wikipedia

No comments: